Wanneer nauwkeurige meetresultaten essentieel zijn voor de besluitvorming, vormt de keuze voor een geaccrediteerd laboratorium een belangrijke zekerheid. Voor inkopers/aanbestedende diensten is het voordeel van accreditatie cruciaal, zeker wanneer de resultaten van een meetrapport de basis vormen voor de eisen die aan een ingekocht product worden gesteld.
Wat is laboratoriumaccreditatie?
Accreditatie is een formele erkenning dat een laboratorium voldoet aan internationale kwaliteitsnormen, zoals ISO/IEC 17025. Dit betekent dat het laboratorium aantoonbaar beschikt over de juiste apparatuur, getrainde medewerkers en een betrouwbaar kwaliteitssysteem. Het doel is om consistent nauwkeurige en reproduceerbare testresultaten te leveren. Met andere woorden, als u een meetrapport ontvangt van een geaccrediteerd laboratorium, kunt u erop vertrouwen dat de getoonde resultaten op een correcte en transparante wijze tot stand zijn gekomen.
Waarom is accreditatie belangrijk?
Onderzoek van de Canadian Association for Environmental Analytical Laboratories (CAEAL) heeft aangetoond dat deelname aan proficiency testen en een proactieve aanpak in kwaliteitsmanagement een positieve invloed hebben op de prestaties van laboratoria. De langetermijngegevens laten zien dat geaccrediteerde laboratoria consequent betere resultaten behalen dan niet-geaccrediteerde labs. Deze hogere prestaties zijn te danken aan onder meer een frequente deelname aan proficiency testen en de inzet van actieve beoordelaars binnen het laboratorium. Het onderzoek benadrukt dan ook dat accreditatie niet alleen een administratieve formaliteit is, maar een waardevol instrument om de betrouwbaarheid van meetresultaten te waarborgen.
De conclusie van het rapport luidt dan ook: “From the data presented in this paper it can be concluded that the benefits laboratories obtain from participation in proficiency testing are real and measurable… laboratories accredited to ISO/IEC 17025 perform better than laboratories that are not, and that these benefits are maximized by laboratory management being proactive and committed to the accreditation process.” (Bron: Rapport Proficiency Testing, Accreditation and Environmental Laboratory Data Quality – Ken Middlebrook, 2007)
Accreditatie in Nederland en internationaal
In Nederland is de Raad voor de Accreditatie de organisatie die verantwoordelijk is voor de accreditatie van laboratoria. Op de website van de Raad vindt u een overzicht van alle laboratoria die officieel geaccrediteerd zijn.
Bovendien heeft elk land zijn eigen accreditatieorganisatie. Deze organisaties zijn lid van de International Laboratory Accreditation Cooperation (ILAC), wat betekent dat een accreditatie in Nederland dezelfde waarde heeft als bijvoorbeeld een accreditatie in Duitsland. Deze internationale erkenning zorgt ervoor dat de kwaliteitsnormen uniform zijn. Dit biedt extra zekerheid dat de resultaten altijd voldoen aan strikte, wereldwijd gehanteerde standaarden.
Risico’s en uitzonderingen
Hoewel het overgrote deel van de testresultaten betrouwbaarder is wanneer een geaccrediteerd laboratorium wordt ingezet, kan men in situaties met minimale risico’s in theorie afwijken van deze regel. Denk bijvoorbeeld aan scenario’s waarbij de impact van een mogelijke fout gering is, of wanneer het resultaat van minder kritisch belang is. Desondanks geldt in de meeste gevallen: wanneer u eist dat een ingekocht product aan strikte kwaliteitseisen voldoet, is het aan te raden om te werken met een geaccrediteerd laboratorium. Dit verkleint het risico op fouten en verhoogt de kans dat de resultaten volledig aan de gestelde eisen voldoen.
Wat betekent dit voor inkopers en aanbestedende diensten?
Voor professionals die betrokken zijn bij inkoopprocessen of het opstellen van regelgeving, is het van groot belang om te weten dat de betrouwbaarheid van een meetrapport direct gekoppeld is aan de kwaliteit van het laboratorium dat de testen uitvoert. Wanneer u bijvoorbeeld contractueel vastlegt dat een bepaald product moet voldoen aan vooraf bepaalde specificaties, moet u er zeker van zijn dat de testresultaten deze specificaties op een betrouwbare manier bevestigen. Het inschakelen van een niet-geaccrediteerd laboratorium kan leiden tot onzekerheden en mogelijk extra kosten als achteraf blijkt dat de resultaten niet accuraat zijn.
Het kiezen voor een geaccrediteerd laboratorium biedt u dus twee belangrijke voordelen:
- Betrouwbaarheid: U kunt er met een gerust hart op vertrouwen dat de testresultaten nauwkeurig en reproduceerbaar zijn.
- Transparantie: Geaccrediteerde laboratoria werken volgens strikte richtlijnen en normen, wat de kans op fouten verkleint en de traceerbaarheid van de testresultaten waarborgt.
De toegevoegde waarde van een proactieve kwaliteitsbenadering
Een interessant aspect uit het CAEAL-onderzoek is dat laboratoria met een actieve kwaliteitsmanager in dienst doorgaans betere resultaten laten zien in proficiency testen. Dit wijst erop dat een proactieve benadering van kwaliteitsmanagement niet alleen bijdraagt aan het behalen van de accreditatie, maar ook daadwerkelijk de dagelijkse testprestaties verbetert. Voor organisaties betekent dit dat het kiezen voor een laboratorium dat niet alleen accreditatie heeft, maar ook actief investeert in continue verbetering en kwaliteitsbewaking, een verstandige investering is.
Conclusie
Accreditatie fungeert als een krachtige garantie dat meetresultaten kloppen en voldoen aan de gestelde eisen. Voor inkopers en overheidsmedewerkers, die vaak moeten vertrouwen op deze rapporten om de kwaliteit en veiligheid van ingekochte producten te waarborgen, is het dan ook verstandig om altijd de voorkeur te geven aan een geaccrediteerd laboratorium. Hoewel er in specifieke, laag-risico situaties ruimte kan zijn voor afwijking, biedt accreditatie in de meeste gevallen de zekerheid die nodig is om weloverwogen beslissingen te nemen.
Kortom, als u de integriteit van uw kwaliteitscontroles serieus neemt, kies dan voor de extra zekerheid en betrouwbaarheid die een geaccrediteerd laboratorium u kan bieden. Dit kan op de lange termijn niet alleen problemen en extra kosten voorkomen, maar ook bijdragen aan een efficiënter en transparanter inkoopproces.
Advies voor inkopers en aanbestedende diensten.
Wanneer u in uw specificaties vastlegt dat een laboratorium geaccrediteerd moet zijn, is het van belang verder te gaan dan enkel deze eis te vermelden. Vraag altijd om een recent en geldig accreditatiecertificaat. Dit certificaat moet duidelijk de verrichtingen specificeren waarvoor het laboratorium is geaccrediteerd. Op die manier weet u zeker dat de specifieke test of analysemethode daadwerkelijk gedekt is door de accreditatie.
Noot 1:
Korte uitleg over proficiency testen
Proficiency testen zijn externe evaluaties die laboratoria in staat stellen hun testresultaten te vergelijken met die van andere laboratoria. Hierbij ontvangt een laboratorium een onbekend monster of referentiemateriaal dat het volgens standaardprocedures moet analyseren. De verkregen resultaten worden vervolgens vergeleken met de resultaten van collega-laboratoria.
Het doel van deze testen is tweeledig:
- Nauwkeurigheid waarborgen: Door de resultaten te vergelijken, kunnen eventuele afwijkingen of fouten worden geïdentificeerd, waardoor laboratoria de kwaliteit van hun testmethoden kunnen verbeteren.
- Kwaliteitscontrole: Regelmatige deelname aan proficiency testen helpt laboratoria consistent betrouwbare resultaten te leveren. Dit is een belangrijk aspect bij het verkrijgen en behouden van accreditatie, omdat accreditatieorganisaties vertrouwen op deze data als bewijs van de bekwaamheid van een laboratorium.
Kortom, proficiency testen vormen een essentieel instrument in het kwaliteitsmanagement van laboratoria en dragen bij aan de betrouwbaarheid van meetresultaten, wat voor zowel inkopers als overheidsmedewerkers van groot belang is.
Twijfel over rapporten, certificaten of technische onderbouwing?
Second opinion aanvragen of neem contact met ons op.
Quality and trust as the foundation for sustainable progress.